XEM VẬN HẠN TỬ VI NĂM 2018
Tử vi vui cùng chiêm nghiệm
và tìm hiểu

Thứ Năm, 30 tháng 5, 2013

ĐỀN THIÊNG CỬA SÓT. BÀI 1.


ĐỀN THIÊNG CỬA SÓT
BÀI 1
Posted Image
LÂM KHANG NGUYỄN XUÂN DIỆN

Nhờ sự trợ duyên của ngài Bùi Quốc Hùng (Dienbatn) và ngài Thọ Văn, tôi vừa có dịp thăm thú, du khảo non nước đền đài danh thắng Hà Tĩnh. Xe chạy từ Hà Nội lúc 15h ngày thứ Sáu. Đi suốt đêm, vừa đi vừa nghỉ đến Hà Tĩnh. Dọc đường thấy lại những cảnh xưa của những chuyến giang hồ cũ, mà tưởng như vẫn chưa xa lắm. Này là núi Non Nước (Núi Chim Trả Tắm, Núi Tắm Chim) ở Ninh Bình, này là đền Sòng Bỉm Sơn. Mỗi nơi đi qua lại nhớ đến các ngài Chuyết Chuyết, Thiền Phong hóm hỉnh duyên dáng mà không kém cay xè khi công kích nhau, rồi lại thêm nhớ ngài Bái Mai Tử tận tình ân cần đãi đằng trong chuyến đi Như Thanh hồi tháng 5 Tây mới rồi.
Chuyến giang hồ này là để chiêm bái chùa Hương Tích, Đền Lê Khôi và Đình Tam Lang…Dọc đường thấy gì ghi nấy, câu chữ vụng về, cũng cứ đem trình cả ra đây, cúi mong các bậc thức giả chớ chê cười kẻ vụng về quê kệch…
Chiều nay đến Đền Lê Khôi, là một chốn danh thắng linh thiêng mà tôi mới chỉ biết qua sử sách.
Tôi biết Lê Khôi là một tướng tài của Lê Thái tổ có công bình Ngô. Lại biết đền thờ Ngài là một nơi linh thiêng, mà năm xưa, cụ Phan Lê Phiên người làng Đông Ngạc khi đi đánh dẹp phương Nam cũng ghé vào chiêm bái, cảm được sự linh ứng mà xin chân hương về thờ ở đình Đông Ngạc. Đình Đông Ngạc thuộc huyện Từ Liêm, ven Thăng Long là nơi thờ phụng ba vị thần. Nhân thần là Lê Khôi; Thiên thần là Độc Cước, chính là hai vị thần mà Phan Lê Phiên đi dẹp phương Nam rước chân hương về thờ. Thổ thần của làng Đông Ngạc là thần Thổ địa.
Đền Lê Khôi thuộc địa phận xã Thạch Đỉnh huyện Thạch Hà, nhưng lại do dân 3 xã Thạch Kim, Mai Phụ và Thạch Bằng huyện Lộc Hà thờ cúng. Ấy cũng chính vì sự cắc cớ như vậy mà khi cấp bằng Di tích Lịch sử văn hoá đền thờ và lăng mộ Lê Khôi (Chiêu Trưng Đại Vương) thì các ngài ở Bộ VHTT phải viết vào tờ bằng rằng Di tích thuộc huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh mà không ghi rõ thuộc xã nào.
Đền Lê Khôi cách thị xã Hà Tĩnh (nay là thành phố Hà Tĩnh) chừng non hai chục cây số, nhưng dọc đường khi cách đền 8.6 km là một con đường rợp bóng phi lao dọc theo bờ biển, non xanh nước biếc, sơn thuỷ hữu tình. Một bên là biển Đông ầm ầm sóng vỗ, một bên là núi Nam Giới (Giới hạn phía Nam của Đại Việt xưa chăng?) xanh thẫm uy nghiêm một dáng hình thanh thản, còn bên trên là vi vút tiếng gió thổi trên ngọn phi lao như khúc nhạc ngàn năm. Đúng ra, theo hành trình thì muốn vào đền Lê Khôi, thường phải đi đò khoảng vài cây số, nhưng hôm nay có sóng dữ, nên ngài Lê Phong người địa phương phải đích thân đưa chúng tôi đi đến đền bằng đường bộ.
Đền nằm sát bên bờ biển Cửa Sót, một vị trí rất hiểm địa. Nơi ấy có đồn biên phòng Cửa Sót nép mình bên đền.
Đền Lê Khôi dựa lưng vào núi, mặt hướng ra biển, dường như là lấy Bằng Sơn (núi Chim Bằng) làm tiền án từ phía biển xa xa. Quanh năm sóng vỗ, bọt tung trắng xoá như khúc ca hùng tráng của đội quân của vị tướng cầm quân năm xưa.
Từ chân sóng biển dẫn vào cổng đền là một đôi voi đá tuy mới được tạo tác nhưng nét khắc rất thuần thục, vừa uy vệ, vừa hiền hoà chầu ngay bên đền, qua miểu Chúa Sơn là những bậc đá đưa chân du khách lên đền chính. Những hàng cột trụ uy nghi như lồng vào mây trắng. Câu đối từng đôi nét còn sắc với bút pháp thanh nhã đầy đặn ca ngợi uy linh và công nghiệp của Lê Khôi. Qua tam quan là những nhà bia xinh xắn. Một bên là tấm bia khắc bài thơ của Lê Thánh Tông ca ngợi uy đức của Lê Khôi; còn bên kia là tấm bia khắc lời Nguyễn Như Đổ viết về Ngài, được rút ra từ sử sách, tuy tấm bia mới được khắc lại vào năm 1984, nhưng dáng vẻ của rùa của bia cứ như từ xa xưa lắm! Đủ thấy người thời nay, nếu cứ thành tâm, cầu toàn thì cũng học được theo cổ nhân vậy!
Đền có quy mô không lớn, nhưng vào đến bên trong những người có tấm lòng với văn hóa cổ truyền tưởng như đã được thoả tâm nguyện cầu tìm vốn cổ. Dường như mỗi bức đầu dư, mỗi một quá giang, ván gió của nội thất đền là mỗi một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc hoàn hảo mà những người thợ xưa đã dốc hết tâm nguyện và tài khéo để dâng lên thần. Trong đền không có nhiều ánh sáng. Vẻ u linh hình như càng vì thế mà thêm trầm mặc.
Chúng tôi cùng dâng lễ trước điện, thành tâm thành kính. Ngài Dienbatn mới xin âm dương một quẻ thì được ngay. Bấy giờ cùng đi vào đền chụp ảnh, chiêm bái trong cung cấm. Cả một kho báu cổ mỹ thuật hiện ra, khiến cả hội bất ngờ sững sờ, nào chữ Hán viết đại triện những đôi câu đối, nào rồng mây, phượng múa, bức nào cũng dụng công lắm lắm. Ngài Thọ Văn mới chỉ cho tôi một đôi chân cột có khắc hai phỗng Chàm trông rất ngộ nghĩnh.
Nhưng mà tôi thắc mắc lắm! Sao không thấy bức chạm cảnh múa hát ca trù mà tôi đã từng giới thiệu trong sách Lịch sử và Nghệ thuật ca trù. Bức chạm quý báu ấy là một minh chứng rất hùng hồn về nghệ thuật ca trù của thế kỷ 18, của múa ca trù, của sự có mặt ca trù tại miền trung từ hàng mấy trăm nay. Trước đây các ngài Du Chi ở Viện Mỹ thuật đã từng chiêm ngưỡng, đã làm bản rập; rồi đến các ngài Hải Phong, Đức Bình cũng ở Viện ấy đã đến tận nơi, lại vẫn làm bản rập. Và năm trước, ngài Đặng Hoành Loan cũng đã cùng một đoàn tuỳ tòng chẳng quản non nước xa xôi vào tận nơi mà chụp ảnh ghi hình để đưa vào Hồ sơ Hát ca trù trình với UNESCO. Vậy mà nay bức chạm ấy ở đâu? Tôi bèn hỏi cụ thủ từ, cụ cũng không biết. Lạ quá! Cụ mà cũng không biết thì chúng cháu làm sao mà biết. Bấy giờ mới mượn cụ cái đèn rọi.
May quá, đây rồi! Cảm xúc vui tươi tràn ngập lòng tôi. Thế là lại đua nhau chụp hình, như sợ rằng nó sẽ biến mất ngay trước mặt vậy.
Chiêm bái thưởng ngoạn thoả lòng, bèn ra trước tấm biển gỗ đề bài thơ của Lê Thánh Tông ngự đề mà ngâm lên sảng khoái. Cụ thủ từ khen tôi là người biết chữ Nôm.
Rồi lại cùng quay ra xem bài thơ chữ Hán khắc trên đá trong nhà bia. Nét khắc trên bia ghi rõ việc khắc bài thơ vào năm Duy Tân. Tôi bèn xin phép cụ để làm bản rập. Cụ lại quay vào đền xin âm duơng. Lại được ngay tức thì. Hình như Ngài cũng chiếu cố cảm tất thông, cầu tất ứng vậy!
Đây là lần đầu tiên chiêm bái đền Lê Khôi, mà lòng tôi đã chủ tâm từ trước. Thoả nguyện chiêm bái đền thiêng, thoả nguyện tìm dấu xưa nghệ thuật ca trù, cũng thỏa nguyện tìm gặp những nét hoa văn của tiền nhân trên từng thớ gỗ, nét chạm. Lại thoả nguyện đứng giữa núi xanh biển biếc giao hoà, tai nghe thanh âm khúc hát thiên nhiên ngàn thưở, tiếp ứng khí lành của Đức Thánh chung đúc tú khí non sông, “khí thế lừng lẫy về trước, anh linh còn mãi về sau”.


Posted Image




Posted Image

LONG NGÂM
 SÓT HẢI TÀNG BIA ĐÁ .
PHƯƠNG VŨ BẰNG SƠN VỖ CÁNH VÀNG .


Posted Image


Posted Image


CHÍNH KHÍ LẪM NHƯ SINH .ĐỘNG HỒ , PHONG LÔI, HẠO NHẬT NGUYỆT
 DƯ LINH TRƯỜNG BẤT TỬ. TĨNH VI SƠN NHẠC, LƯU GIANG HÀ .Tạm dịch : Chính Khí còn đây ! Động thì gió thổi , sấm vang , sáng vầng Nhật Nguyệt . Linh thiêng bất tử ! Tĩnh tựa núi lớn , gò cao , chảy như sông biển .

Tấm bia đá có khắc bài thơ Nôm của Vua LÊ THÁNH TÔNG như sau : 




Posted Image 

Dẹp yên tám cõi mới buông tay ,

Rỡ rỡ Thai tinh một đóa mây .

Tể tướng bếp tàn ,mai lạnh vạc ,

Tướng quân Dinh vắng liễu chau mày .

Phong lưu phú quý ba đời thấy ,

Sự nghiệp huân danh bốn bể đầy .

Thương ít , tiếc nhiều bao xiết kể ,

Miếu đường hầu dễ cột nào hay ..


Bản đồ khu vực nhìn từ vệ tinh .
Posted Image

Khu vực Cửa Sót nằm tại Huyện Lộc Hà ( Là một huyện mới của Hà Tĩnh ) , có nhiều danh lam thắng cảnh cực đẹp . Một bên là Núi , một bên là biển và lại là nơi biên ải của nước Việt ta ngày xưa . Ngày xưa Tiên Dung và Chủ Đồng Tử đã thành Đạo tại Cửa Sót này . Khu vực này còn có nhiều di tích lịch sử quan trọng như đền thờ Lê Khôi , một vị tướng tài ba của Lê Lợi trong cuộc chiến chống quân Minh , chùa Kim Dung , tại xã Thạch Bằng , và đặc biệt 12 Km bờ biển Cửa Sót vô cùng thơ mộng với vẻ hoang sơ và trong sạch .

dienbatn xin giới thiệu bản Dự án Cửa Sót của Huyện Lộc Hà do anh Lê Phong là người của dự án cung cấp như sau : 

Lộc Hà có lợi thế địa lý rõ rệt, có tọa độ thuộc vùng trung tâm của tỉnh Hà Tĩnh, là một thế mạnh, tiềm năng đáng kể, có nhiều triển vọng phát huy và mang tính đặc thù rõ rệt của huyện. Huyện nằm trên trục đường quốc lộ biển Bắc - Nam, liền tuyến với Thành phố Vinh (Nghệ An), bãi biển Xuân Thành và khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du (Nghi Xuân), khu mỏ sắt Thạch Khê và bãi biển Thiên Cầm (Cẩm Xuyên), nằm sát liền Thành phố Hà Tĩnh về phía biển, có đường giao thông thuận tiện nối với Cửa khẩu Cầu Treo. Trên cơ sở các tuyến hành lang phát triển đã và đang định hình, gồm tuyến đường vành đai nối quốc lộ 1A đến mỏ sắt Thạch Khê, tuyến nối Thành phố Hà Tĩnh với biển và tuyến quốc lộ chạy dọc bờ biển, nổi bật lên khả năng Lộc Hà trở thành một trung tâm kết nối phát triển của tỉnh.
Huyện có bãi biển dài 12 km, cát phẳng và thoải rộng, là một nguồn tài nguyên quan trọng cần được khai thác. Ngoài tài nguyên cát là những loại vật liệu xây dựng tốt, bãi biển Lộc Hà còn có khả năng phát triển các bãi nghỉ dưỡng, khu du lịch.
Cửa Sót một cửa biển quan trọng của cả tỉnh, có tiềm năng phát triển lớn do có vùng bãi ngập mặn nước lợ 700 ha cho phép nuôi trồng các loại hải sản như tôm, cua, cá nước mặn,… có thể mở rộng và phát triển từ một cảng cá thành cảng biển có thể đón tàu 500 tấn. Cảng Hộ Độ có khả năng tiếp nhận tàu và sà lan 200-500 tấn.
Thạch Kim là một trung tâm đánh bắt, chế biến, thương mại, dịch vụ có truyền thống của tỉnh Hà Tĩnh, là một lợi thế không nhỏ để phát triển thành khu hậu cần cung cấp nguồn thực phẩm cho huyện lỵ mới và các khu du lịch.
Lộc Hà lại có nguồn tài nguyên văn hóa - du lịch đáng kể. Truyền thống lịch sử - văn hóa, tính cách con người, các di tích văn hóa, bao gồm đền chùa và lễ hội, của huyện khá phong phú và có nhiều nét bản sắc độc đáo. Cộng với cảnh quan biển và rừng, những tài nguyên đó tạo cho huyện lợi thế ban đầu rất quan trọng để phát triển ngành du lịch. Vị trí trung tâm kết nối của Lộc Hà càng làm nổi bật hơn lợi thế này.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao 10%/năm đã góp phần cải thiện một bước quan trọng đời sống người dân, là tiền đề tốt để phát triển kinh tế - xã hội của huyện.
Cơ sở hạ tầng của huyện cũng đã có những cải thiện đáng kể. Hệ thống giao thông nông thôn, thủy lợi, mạng lưới điện, các cơ sở y tế - giáo dục, v.v. được nâng cấp, đến nay đã phủ khắp các xã, cơ bản đáp ứng các yêu cầu hiện tại. Một số dự án hạ tầng lớn (công trình thủy lợi Đò Điệm, tuyến đường vành đai từ Quốc lộ 1 đến mỏ sắt Thạch Khê, tuyến đường nối Thành phố Hà Tĩnh với bờ biển Lộc Hà, quốc lộ ven biển) đang được triển khai, mở ra những triển vọng mới.
Các công trình thủy lợi hậu Ngọt hóa sông Nghèn đảm bảo cấp nước tưới tiêu quanh năm cho toàn huyện Lộc Hà, sản xuất nông nghiệp chủ động, tạo sự ổn định lâu dài. " 


Đền thờ Lê Khôi .


Posted Image





Bãi biển cạnh đền Lê Khôi .
Posted Image


Mộ của Lê Khôi .
Posted Image


Đền thờ Tổ .
 


Posted Image


Chùa Kim Dung - Xã Thạch Bằng .
Posted Image


Posted Image

1/ GIỚI THIỆU VỀ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỀN LÊ KHÔI .
 " Trong cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược , thế kỷ 15 , đã xuất hiện những dũng tướng tài ba thao lược , trong đó có Lê Khôi , người đã giúp Lê Lợi trong sự nghiệp " Bình Ngô " . Ông Lê Khôi vốn xuất thân trong một gia đình dòng dõi , phong lưu , phú quý tại làng Lam Sơn - Huyện Thụy Nguyên - Thanh Hóa ( Nay thuộc Huyện Thọ Xuân - Thanh Hóa ) . Thân phụ của ông là Lê Trừ , anh thứ hai của đức Vua Lê Thái Tổ ( tức Lê Lợi ) . Ngay từ nhỏ , ông vốn là người thông minh , nhân hậu , có dũng khí . Lớn lên , khi Lê Lợi dấy quân khởi nghĩa ở Lam Sơn vào mùa Xuân năm 1418 , thì Lê Khôi là người đầu tiên đứng dưới cờ khỏi nghĩa . Ông là người có công giúp Lê Thái Tổ kháng chiến chống giặc Minh , giúp Lê Nhân Tông trấn thủ Nghệ An , được nhân dân thương yêu , quý trọng . Để ổn định biên giới phía Nam của nước Đại Việt , dưới thời Vua Lê Nhân Tông năm 1443, Lê Khôi được cửa thống lĩnh đại quân đánh giặc . Sau khi thắng trận trở về , chẳng may ông bị ốm và mất chân núi Nam Giới , mộ táng tại chóp Long Ngâm .Năm 1487 , Vua Lê Thánh Tông truy tặng ông là " Chiêu Trưng Đại Vương " . Để tưởng nhớ công đức của ông , nhân dân đã lập Đền thờ dưới chân núi Long Ngâm nơi ông mất . Đền gồm 3 tòa chính : Thượng điện , Trung điện , Hạ điện .Trước là Tam quan , cột nanh có Nghê chầu , sau là lăng nhị hầu . Tòa Trung điện , kiến trúc chạm trổ tinh vi : Cá hóa Rồng , Bát Tiên , Tiên múa ,Tiên đánh cờ , Tiên cưỡi hạc .... Quần thể di tích này còn có bãi trước , bãi sau ,khe Hau hau , cồn Cóc , đền cá Voi , đền thờ Mẫu , đền thờ vọng Lê Khôi .. Ngày nay du khách đến thăm di tích đền Lê Khôi , không chỉ để tưởng nhớ đến ông mà còn chiêm ngưỡng nghệ thuật kiến trúc độc đáo của ngôi đền . Cùng hòa nhập trong cảnh non xanh nước biếc , một vùng thật hấp dẫn cho ngành du lịch tỉnh Hà Tĩnh . " ( Chép tại đền Lê Khôi ) . 

Tháp tại cửa đền .
 



Posted Image


Mặt chính đền .
 


Posted Image

Hai tấm bia ở hai bên cổng đền .
 

Posted Image

Posted Image

Bên hông đền.


Posted Image


Tháp của Tam quan
 

Posted Image


Miếu thờ
 


Posted Image


Cổng chính đền .
 

Posted Image


Con voi đá ở cổng đền có kiến trúc rất đẹp .
 


Posted Image
Những nét điêu khắc tuyệt vời trên những khúc gỗ nguyên khối trong đền thờ Lê Khôi .

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Những tấm hình tiêu biểu cho nghê thuật ca trù của vùng cửa Sót - Cái nôi của nghệ thuật ca Trù có lẽ ở đây .

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Một kết cấu kèo - xà có lẽ là đỉnh cao của nghệ thuật khắc gỗ .

Posted Image

Posted Image

Posted Image

Hình Tiên đánh cờ .


Posted Image

Câu đối có dạng chữ Triện .


Posted Image

Posted Image

Thật là đỉnh cao của nghệ thuật khắc gỗ của cha ông ta .

Posted Image

Posted Image

Posted Image
Xin xem tiếp bài 2 - dienbatn.
Thích Thì Click Ngay :
nhận xét

Không có nhận xét nào:

Nếu bạn có ý kiến, hãy viết một nhận xét cho bài viết này! Cảm ơn!